U Beogradu je 27. marta 2023. započet projekat FASIH, koji se bavi revalorizacijom industrijskog nasleđa u Jugoistočnoj Evropi i okuplja partnere iz Rijeke u Hrvatskoj, Trbovlja u Sloveniji i Beograda, Srbija
Projekat FASIH – Future Art and Science in Industrial Heritage, započet sastankom u Naučnom klubu CPN-a 27. i 28. marta, predstavlja prvi projekat Programa Kreativna Evropa kojim rukovodi Centar za promociju nauke. U fokusu je industrijsko nasleđe Jugoistočne Evrope oko kojih se plete tematski okvir i razvijaju centralni programi i aktivnosti.
Kroz jezik umetnosti, a u sprezi sa naučnim istraživanjima i novim medijima, Rijeka, Beograd i Trbovlje predstavljaju okosnicu priče o industrijskoj baštini sa svojom raznolikošću ekonomskih, kulturnih i naučnih slojeva. FASIH nastoji da poveže savremene modele revalorizacije i revitalizacije industrijskog nasleđa uz korišćenje inovativnih digitalnih alata, sa temama održivosti, zaštite životne sredine i tehnološkog razvoja sada i u posmatranom vremenskom periodu.
![](https://artandscience.rs/novi/wp-content/uploads/2023/10/Hartera-tvornica_Rijeka.png)
Najznačajniji cilj ovog projekta jeste promocija vrednosti kulturnog, naučnog i industrijskog nasleđa, značajnog za nove generacije korisnika kulturno-umetničkih sadržaja, ali i za savremenike doba u kojima su nastajali industrijski kompleksi i sa njima povezani kulturološki, sociološki, privredni i demografski tokovi.
FASIH se fokusira na interdisciplinarno umetničko-naučno istraživanje industrijskog i kulturnog nasleđa kroz otkrivanje, istraživanje i vrednovanje onih arhitektonskih dostignuća i nematerijalnih procesa koji su obeležili modernu istoriju pomenuta tri grada.
„Projekat FASIH je usmeren na industrijsko nasleđe kao jedan od važnih segmenata naučnih, tehnoloških i društvenih odnosa, ali i kao simbol modernizma i napretka. U interdisciplinarnom
kontekstu omeđenom geografski na našu regiju a hronološki na period kasnog 19. i prve polovine 20. veka, šest partnerskih organizacija će pokušati da razvije jedinstvenu metodologiju usmerenu na transponovanje industrijskog nasleđa, i otkrivanje i prikazivanje prikrivenih, zatomljenih ili zagubljenih slojeva i sadržaja ”, izjavio je Dobrivoje Lale Erić, koordinator projekta FASIH u Centru za promociju nauke.
![](https://artandscience.rs/novi/wp-content/uploads/2023/10/Trbovlje-Slovenija_-1024x670.jpg)
Sačuvani i dokumentovani narativi industrijskog nasleđa spojiće se kroz kolaboracije umetnika i naučnika u istraživačke projekte (video-radovi, 3D štampa, animacija, VR, AR, XR simulacije itd.). Završni segment projekta obeležiće izložbe u sva tri grada, na kojima će se predstaviti rezultati dvoipogodišnje saradnje, kao i finalna konferencija projekta na Sveučilištu u Rijeci.
O PARTNERIMA NA PROJEKTU
Centar za promociju nauke (CPN) je javna institucija, koju je 2010. godine osnovalo Ministarstvo nauke Srbije sa zadatkom da promoviše nauku i tehnologiju. CPN sprovodi programe i aktivnosti radeći sa istraživačkim i obrazovnim institucijama u Srbiji i širom sveta, a blisko sarađuje i sa republičkim ministarstvima, medijima i privatnim sektorom. Misija CPN-a je da premosti jaz između nauke i društva okupljajući sve relevantne aktere i širu javnost u procesu istraživanja i inovacija. CPN teži da integriše društvo u istraživačke procese, kako bi se ono, uz uvid u potrebe građana, što adekvatnije suočavalo sa društvenim izazovima.
Akademija primijenjenih umjetnosti, Sveučilište Rijeka je umjetnička i obrazovna institucija koja se bavi razvojem umetničkih veština u području primenjenih umetnosti, dizajna, likovne pedagogije i izvođačke umetnosti.Vodeći se visokim umjetničkim i stručnim načelima, studentima se osigurava kvalitetno obrazovanje za preuzimanje odgovornog, samostalnog, stručnog, kritičkog i samokritičnog delovanja u cilju opšteg napretka društvene zajednice.
Zavod za kulturu Delavski dom Trbovlje je glavna ustanova kulture u opštini Trbovlje, Slovenija. Ovo je jedna od vodećih institucija u oblasti kulture novih medija u Sloveniji i redovno sarađuje sa umetnicima, naučnicima i institucijama širom sveta. Glavni događaj godine koji organizuje Zavod za kulturu Trbovlje je međunarodni festival kulture novih medija Speculum Artium, prvi put održan 2008. godine.
Muzej nauke i tehnike u Beogradu je republička ustanova kulture namenjena očuvanju tehničkih kulturnih dobara. Muzej prikuplja, istražuje, štiti i predstavlja javnosti naučnotehnička kulturna dobra, u cilju podizanja naučnotehničke kulture, popularizacije nauke i savremenih naučnih dostignuća. Razvojna strategija Muzeja nauke i tehnike u Beogradu, kao matične ustanove zaštite naučnotehničke baštine Srbije, zasniva se na modelu „muzej rasejan po zemlji“.
Prirodoslovni muzej Rijeka, Hrvatska je regionalni prirodnjački muzej, osnovan 1945. godine, čija je temeljna delatnost istraživanje, prikupljanje, sistematizovanje u zbirke i trajno čuvanje predmeta prirodne baštine šire regije. Muzej trenutno brine o više od 90.000 muzejskih predmeta, među kojima su i izuzetno vredni primerci sa prvi put opisanim novim vrstama fosila, biljaka i životinja. Muzej veliku pažnju poklanja radu s publikom i komunikaciji s javnošću, uz bogat edukativni program. Od 2014. godine, Muzej djeluje i u Kaštelu Zrinskih u Brodu na Kupi.
Sveučilište u Rijeci, sa ukupno 16 fakulteta, predstavlja istraživački i naučno-obrazovni
univerzitet sa odgvornošću za društveni i privredni razvoj zajednice, grada Rijeke i regije.
Riječki univerzitet razvija sistem celoživotnog obrazovanja kojim nastoji da osigura brzu difuziju ideja i inovacija. Fakultet je aktivan u osmišljavanju i realizaciji aktivnosti koje za cilj
imaju popularizaciju nauke i učestvuje u brojnim manifestacijama koje građanima, prvenstveno deci i mladima, približava nauku, naučni rad i naučne metode.