U Muzeju nauke i tehnike u Beogradu svečano je otvorena izložba „Svetlost i snaga industrijskog nasleđa“, koja kroz pet savremenih umetničko-naučnih radova osvetljava značaj, složenost i potencijal industrijskog nasleđa na primeru nekadašnje beogradske termoelektrane Snaga i svetlost – simbola modernizacije, razvoja i elektrifikacije prestonice u 20. veku.
Cilj izložbe jeste razumevanje, očuvanje i novo tumačenje industrijskog nasleđa u regionalnom kontekstu. Tokom maja i juna, umetnici iz Srbije, Hrvatske i Slovenije predstaviće radove u Beogradu, Rijeci i Trbovlju, koji nude nove načine sagledavanja i tumačenja industrijskih objekata. U fokusu programa u Rijeci je bivša fabrika papira Hartera, dok je to u Trbovlju kompleks nekadašnje termoelektrane sa dominantnim dimnjakom od 360 metara, zvanično najvišim u Evropi.
Izgrađena tridesetih godina prošlog veka na desnoj obali Dunava, termoelektrana Snaga i svetlost dugo je predstavljala simbol tehnološkog napretka Beograda. Danas, skrivena u priobalnom kutku na Dorćolu, ova modernistička zgrada ostaje svedok jednog važnog istorijskog razdoblja. Nakon decenija zaborava, kompleks je 2012. godine proglašen spomenikom kulture, a savremeni umetnički izrazi ponovo ga uvode u kolektivnu svest.
Kroz medije poput zvuka, pokreta, svetla, filma, digitalne manipulacije, 3D i VR alata, bioloških materijala i interaktivnih instalacija, umetnici istražuju kako se tehnologija i umetnost mogu spojiti u reaktuelizaciju prostora industrijskog nasleđa. Njihovi radovi preispituju odnos između materijalnog nasleđa, savremenih tehnologija, prirode i životne sredine, otvarajući prostor za novu vrstu doživljaja i tumačenja industrijskog pejzaža.
U okviru beogradske postavke predstavljeno je pet istraživačkih projekata: #Za snagu i svetlost – kratka istorija budućnosti (autori: Marko Vesić, Zorana Milićević i Irena Pavlović), Otisak „Snaga i svetlost“ (autori: Davor Ereš, Marko Paunović, Mladen Lazarević i Ivan Šuletić), Svetlosni tok (autor: Predrag Terzić), Energija prošlosti, vizija budućnosti (autor: Sanjin Ćorović) i Iluminacija [BGD-25] (autorski tim: Sz. Berlin ± Panic).
Na otvaranju su govorili Zoran Lević, direktor Muzeja nauke i tehnike, Dobrivoje Lale Erić, rukovodilac projekta FASIH iz Centra za promociju nauke, i Ivan Stanić, kustos Muzeja nauke i tehnike. Izložbu je svečano otvorila Danijela Vučićević, v.d. direktora Centra za promociju nauke.
Izložba je realizovana u okviru međunarodnog projekta FASIH – Future Art Science Industrial Heritage, uz podršku Evropske unije kroz program Kreativna Evropa. Pored Beograda, izložbe u okviru istog projekta održavaju se i u Rijeci i Trbovlju, sa akcentom na lokalne teme industrijskog nasleđa. Završna konferencija projekta Industrijsko nasleđe kroz art&science naočare biće održana 13. juna 2025. godine na Sveučilištu u Rijeci.
Prvo stručno vođenje kroz postavku zakazano je za petak, 23. maj u 18 časova. Izložba je otvorena do 29. juna 2025. godine, a ulaz za sve prateće programe je besplatan. Više infomracija o projektu, izložbama i pratećim programima možete videti na https://artandscience.rs/en/
